Door Rolf Harbers, Senior Consultant bij Hill+Knowlton

Als de discussie over de dividendbelasting iets duidelijk maakt, is het wel hoe ongelooflijk lastig het voor bedrijven kan zijn om te manoeuvreren tussen verschillende belangen. Belangen die uiteenlopen, en toch allemaal zwaar wegen. En dat in een maatschappelijk klimaat waar steeds het gevaar dreigt dat je publiekelijk aan de schandpaal wordt genageld. Drie lessen uit de discussie tot nu toe.

1. Lobbyen is delicaat

Het woord lobby heeft bij veel mensen een negatieve connotatie. Achterkamertjes, geheime deals, voor-wat-hoort-wat, elites die elkaar de hand boven het hoofd houden. In discussies over interacties tussen beleidsmakers en maatschappelijke stakeholders zie je dit soort frames dan ook veelvuldig terugkomen. Zo ook in het debat over de dividendbelasting.

Toch wordt de soep vaak niet zo heet gegeten als die wordt opgediend. Want het is niets minder dan logisch dat politici en beleidsmakers graag een vinger aan de pols houden bij belanghebbenden – en vice versa. Deden ze dat niet, dan zou er vanuit een ivoren toren en zonder enige kennis van zaken beleid gemaakt worden dat een enorme impact kan hebben op bijvoorbeeld ondernemingen, werknemers en de samenleving in den brede

2. Pas op voor zwart-witdenken

Zwart-witframes doen het lekker. Ze scoren goed, en geven een prettig gevoel: we weten wie de boef is. En die boef moeten we keihard aanpakken. In de weerbarstige realiteit van politieke besluitvorming liggen de zaken echter zelden zo gemakkelijk. Zowel bedrijven als politici manoeuvreren constant tussen verschillende belangen. Voor bedrijven zijn dat bijvoorbeeld: werkgelegenheid in Nederland, maatschappelijke verantwoordelijkheid en aandeelhouderswaarde. Voor politici de kiezersgunst, de druk om eruit te komen met een coalitiepartner en persoonlijke profileringsdrang.

Het zijn echter de zwart-witframes die het beste blijven gangen. Daartegen weerstand bieden vraagt om lef en politiek gevoel. In de discussie over de dividendbelasting had dat bijvoorbeeld gekund met het neerzetten van een sterk eigen frame: dat van het belang van toekomstige werkgelegenheid voor de Nederlandse middenklasse. Daarmee stap jij uit het negatieve beeld van ‘winst versus mensen’ en zet je een duidelijk verhaal neer waar het publiek zich mee kan identificeren. Een realistisch verhaal bovendien, waarin de ‘waarom’-vraag, het bredere doel, duidelijk wordt beantwoord.

3. Het is én-én, niet óf-óf

In het verlengde van het vorige punt: het is zelden óf-óf, het frame dat nu juist zo lekker scoort. Als een bedrijf consequent winst boven mensen zouden laten gaan – of dat nu over de band van het eigen personeel, milieu of sociale impact is – zou het geen enkel bestaansrecht hebben. En als het mensen consequent boven winst zou laten gaan, zou het bedrijf financieel razendsnel down the drain gaan.

Het gaat dus om én-én. En winst maken en maatschappelijke verantwoordelijkheid dragen. Een modern bedrijf kan niet zonder. Consumenten worden kritischer, de strenge blik van het journaille en de politiek hangen steeds boven de markt en leiders zien los daarvan ook zelf de intrinsieke waarde van maatschappelijk bewustzijn. Tegelijkertijd willen aandeelhouders financiële waarde zien, waarde die onder andere wordt beïnvloed door het land waar een onderneming gevestigd is. Ook die overweging verdient een plek.In deze maatschappelijke context is het verdraaid lastig manoeuvreren. Van bestuurders van ondernemingen wordt in toenemende mate gevraagd dat ze het spel van het afwegen van belangen én die afweging goed over kunnen brengen in een hype-gevoelige buitenwereld, tot in de finesses beheersen. Steeds meer wordt het een randvoorwaarde om effectief te kunnen opereren.

Ook het slim smeden van coalities met andere belanghebbenden – en daarmee het voorsorteren op politiek draagvlak – is cruciaal. Dat laatste had duidelijk beter gekund in de discussie rond de dividendbelasting.

Dit vraagt om een goed ontwikkeld kompas, de vaardigheid om de buitenwereld naar binnen te halen. Om uitstekende communicatieve vaardigheden, het lef om de rug recht te houden als er overspannen of verwijtend wordt gereageerd. Een eenvoudige opdracht is dat niet. Het vraagt om training, voortdurende monitoring van de buitenwereld, de juiste connecties en een stevige dosis zelfreflectie.


Voor meer informatie:

Rolf Harbers
Senior Consultant

email: rolf.harbers@hkstrategies.com

Privacy Policy

We have updated our Privacy Notice for this website. Please click below to review.

View Privacy Policy